$sp^{2}$ સંકરણ એટલે શું? તેના લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વ્યાખ્યા: પરમાણુની લગભગ સમાન ઉર્જા ધરાવતી એક $ns$ કક્ષક અને બે $np$ કક્ષકોના મિશ્રણથી ત્રણ સમાન ઉર્જા અને આકાર ધરાવતી નવી કક્ષકો બનવાની પ્રક્રિયાને $sp^{2}$ સંકરણ કહે છે. આ રીતે બનતી કક્ષકોને $sp^{2}$ સંકૃત કક્ષકો કહે છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
$1$. દરેક $sp^{2}$ સંકૃત કક્ષકમાં $33.3\%$ $s$-લક્ષણ અને $66.6\%$ $p$-લક્ષણ જોવા મળે છે.
$2$. ત્રણેય $sp^{2}$ સંકૃત કક્ષકો અપાકર્ષણ ઘટાડવા માટે એકબીજાથી $120^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાય છે,જેથી ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ રચાય છે.
$3$. દરેક $sp^{2}$ સંકૃત કક્ષક એક મોટો ધન લોબ અને એક નાનો ઋણ લોબ ધરાવે છે.
$4$. આ સંકૃત કક્ષકો અન્ય પરમાણુની $s$,$p$ અથવા સંકૃત કક્ષકો સાથે અતિવ્યાપન કરીને $\sigma$ બંધ બનાવે છે.
$5$. આ રીતે બનતા ત્રણેય $\sigma$ બંધ એક જ સમતલમાં $120^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$PCl_5$ માં, ફોસ્ફરસ $sp^3d$ સંકરણ અવસ્થામાં છે પરંતુ તેના પાંચેય બંધ સમાન નથી। કારણ આપીને તમારા જવાબને યોગ્ય ઠેરવો।

નીચેનામાંથી કઈ જોડી આઈસોસ્ટ્રક્ચરલ ($i.e.$,સમાન આકાર અને સંકરણ ધરાવતી) છે?

List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો :
List-$I$ (સ્પીસીઝ) List-$II$ (સંકર કક્ષકો)
$(a)$ $SF_{4}$ $(i)$ $sp^{3}d^{2}$
$(b)$ $IF_{5}$ $(ii)$ $d^{2}sp^{3}$
$(c)$ $NO_{2}^{+}$ $(iii)$ $sp^{3}d$
$(d)$ $NH_{4}^{+}$ $(iv)$ $sp^{3}$
$(v)$ $sp$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :

સંયોજનો $BF_3$,$NCl_3$,$H_2S$,$SF_4$ અને $BeCl_2$ માંથી,તેવા સંયોજનો ઓળખો જેમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ સમાન પ્રકારનું સંકરણ ધરાવે છે.

ફોસ્ફરસની વિવિધ કક્ષકો માટે ત્રિજ્યાવર્તી અંતરના સરેરાશ મૂલ્યો $3s: 0.47 \ \mathring{A}$,$3p: 0.55 \ \mathring{A}$,$3d: 2.4 \ \mathring{A}$ છે. જ્યારે $P$ એ $PF_5$ બનાવે છે,ત્યારે આ ત્રિજ્યાવર્તી અંતરો અનુક્રમે . . . . . . , . . . . . . અને . . . . . . થઈ જાય છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo